عربستان تبرئه شد، ایران متهم؟!
عربستان تبرئه شد، ایران متهم؟!
ایران نیوز 24: در بیستمین سالگرد حملات تروریستی 11 سپتامبر، اسنادی منتشر شده که آنچه را تاکنون درباره ارتباط بین هواپیماربایان و حکومت عربستان مطرح شده، زیر سؤال می‌برد. در سال‌های گذشته این موضوع مورد توجه رسانه‌ها قرار داشت که دولت ریاض ارتباط نزدیکی با هواپیماربایان 11 سپتامبر دارد، اما سند 16صفحه‌ای که پلیس فدرال آمریکا به‌تازگی منتشر کرده، چنین ارتباطی را رد می‌کند.

جو بایدن، رئیس‌جمهوری آمریکا، در روزهای گذشته از وزارت دادگستری و سازمان‌های فدرال خواسته بود در شش ماه، اسناد محرمانه مرتبط با این حملات را به‌صورت علنی منتشر کنند. این اقدام بایدن پس از آن صورت گرفت که خانواده‌های بازماندگان قربانیان حملات ۱۱ سپتامبر به او فشار آوردند که یا اسناد محرمانه منتشر شوند یا آنها در مراسم یادبود شرکت نخواهند کرد. یکی از وعده‌های جو بایدن در دوران تبلیغات انتخاباتی خود، التزام به شفافیت درباره حملات تروریستی ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۱ بوده و همین امر موجب شده خانواده قربانیان حملات ۱۱ سپتامبر خواستار انتشار تحقیقات دو دهه اخیر مراکز امنیتی ایالات متحده درباره این حادثه باشند.

در سال‌های اخیر این اولین سند منتشرشده در ارتباط با بزرگ‌ترین حمله تروریستی در خاک آمریکا محسوب می‌شود که حدود سه هزار کشته برجا گذاشت. خانواده‌های قربانیان این حملات مدت‌هاست خواستار انتشار نتایج تحقیقات پلیس فدرال آمریکا درباره مشارکت احتمالی عربستان سعودی در این حملات هستند. ۱۵ نفر از  19 هواپیماربا شهروندان سعودی بودند، اما این کشور هرگونه دخالت در این حملات تروریستی را رد می‌کند و به شکایت خانواده‌های قربانیان از خود در دادگاه فدرال نیویورک معترض است.

بر اساس اسناد منتشرشده، «توماس کین»، رئیس کمیسیونی که مسئول تحقیق درباره نقش عربستان در حملات ۱۱ سپتامبر بود، اعلام کرد گزارش، اسناد و شواهد موجود در ارتباط با حملات ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۱ را بررسی ‌می‌کرده و هیچ مدرکی مبنی بر نقش‌داشتن حکومت عربستان سعودی در این حادثه پیدا نکرده است. جورج دبلیو بوش، رئیس‌جمهوری وقت آمریکا، در سال ۲۰۰۲ کمیسیونی برای تحقیق درباره حملات تروریستی ۱۱ سپتامبر تشکیل داد که ریاست آن به توماس کین، فرماندار جمهوری‌خواه اسبق نیوجرسی و لی همیلتون، نماینده دموکرات ایالت ایندیانا رسید. گزارش این کمیسیون پس از مصاحبه با شخصیت‌های کلیدی و بررسی تمام اسناد و شواهد موجود، در ۲۲ جولای ۲۰۰۴ منتشر شد.

توماس کین که هنگام نگارش این گزارش رئیس دانشگاه درو در نیوجرسی بود و اکنون رئیس هیئت‌مدیره «کمپانی کارنگی نیویورک» است، به‌تازگی در مصاحبه‌ای با روزنامه «گاردین» به مناسبت بیستمین سالگرد حملات ۱۱ سپتامبر، تأکید کرده خلاف تصور عمومی در آمریکا، شواهد و اسناد به نقش‌داشتن عربستان در این حادثه گواهی نمی‌دهند.

کین دراین‌باره به گاردین گفته است که به نظر او «سه‌چهارم اسنادی که در ۲۰ سال گذشته طبقه‌بندی شده‌اند، می‌توانند بدون ایجاد هیچ مشکل امنیتی در اختیار عموم قرار بگیرند. بر اساس گزارش سال ۲۰۰۴، کمیسیون ۱۱ سپتامبر هیچ مدرکی مبنی بر اینکه دولت سعودی به‌عنوان یک نهاد، یا مقامات ارشد سعودی به‌طور انفرادی از القاعده پشتیبانی مالی کرده‌اند، پیدا نکرده است. او این‌گونه ادامه می‌دهد: علاوه بر این در تمام اسنادی که بررسی کردم و شامل اسنادی هم می‌شود که خانواده‌های قربانیان اکنون می‌خواهند در اختیار عموم قرار گیرد، هیچ چیزی پیدا نکردم که به طریقی نشان‌دهنده دخالت مقامات عربستان سعودی باشد. ما در همان ابتدا روی این نکته متمرکز شدیم که اگر عربستان از این حملات حمایت کرده باشد، باید مقام‌های کنسولی این کشور نیز در این ماجرا دخیل بوده باشند، اما بررسی‌های ما نشان داد هیچ‌یک از مقام‌های رسمی عربستان که در آمریکا فعالیت می‌کنند، در این پرونده دخیل نیستند. اما اینکه آیا شهروندان سعودی در مقطعی در این ماجرا دخیل بوده‌اند یا نه، موضوع دیگری است».

استقبال ریاض

در بخشی از این سند که کاملا ویرایش شده است، مصاحبه‌ای با یک تبعه سعودی در سال ۲۰۱۵ انجام شده که نامی از او برده نشده است. این شخص که خواستار دریافت شهروندی آمریکا بود، جزئیات کار خود را در کنسولگری عربستان در لس‌آنجلس شرح داده و روایت‌هایی درباره تعاملات شخصی خود با مقام‌های ارشد سفارت و کنسولگری عربستان در آمریکا مطرح کرد. این سند همچنین خلاصه‌ای از تماس‌های او با افرادی را منتشر کرده که به گفته محققان از دو هواپیماربا «پشتیبانی لجستیکی قابل توجهی» کرده بودند؛ اما هیچ‌کدام از این افراد نقشی در سفارت و کنسولگری عربستان در آمریکا نداشتند.

سفارت عربستان سعودی در واشنگتن هم با استقبال از انتشار این گزارش با انتشار بیانیه‌ای خواستار افشای تمام اسناد مربوط به این حملات در ۲۰ سال گذشته شد. در این بیانیه آمده است: «عربستان سعودی همواره خواستار شفافیت درباره فاجعه ۱۱ سپتامبر شده است و همان‌طور که طبق تحقیقات قبلی ازجمله در کمیسیون ۱۱ سپتامبر و انتشار گزارش موسوم به «۲۸‌صفحه‌ای» ثابت کرد، هیچ مدرکی نشان بر اینکه دولت پادشاهی عربی سعودی یا هریک از مقامات این کشور از حملات تروریستی اطلاع قبلی داشته یا به هر نحوی در برنامه‌ریزی یا اجرای آنها مشارکت داشته‌اند، وجود ندارد». گزارشی ۲۸‌صفحه‌ای در سال ۲۰۰۲ منتشر شد و هرگونه نقش عربستان در این حملات را رد کرد. بااین‌حال در سال‌های بعد از آن، تردیدها در آمریکا نسبت به قابل‌استنادبودن آن گزارش افزایش یافت.

کین در بخشی دیگر از اظهارات خود انگشت اتهام را به سوی ایران می‌برد و ادعا می‌کند که «بیش از آنکه عربستان در این ماجرا دخیل باشد، باید از دخالت احتمالی ایران سخن گفت». قبل از کین هم مایک پمپئو، وزیر خارجه دولت دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری پیشین آمریکا، ایران را به کمک به القاعده و نقش‌داشتن در حملات تروریستی ۱۱سپتامبر ۲۰۰۱ متهم کرده بود. پمپئو با اشاره به گزارش‌های رسانه‌ها مبنی بر کشته‌شدن ابومحمد المصری از فرماندهان ارشد القاعده و متهم اصلی برنامه‌ریزی بمب‌گذاری دو سفارت آمریکا در آفریقا در سال ۱۹۹۸ که ادعا می‌شود سال گذشته در منطقه پاسداران تهران کشته شد، مدعی شد ایران به پناهگاه امنی برای القاعده تبدیل شده است.

صبح ۱۱ سپتامبر ۱۹ عضو القاعده با دو فروند هواپیمای مسافری ربوده‌شده، برج‌های دوقلوی مرکز تجارت جهانی در نیویورک را هدف گرفتند. آنها هواپیمای سوم را به ساختمان پنتاگون در «ارینگتون» در ایالت «ویرجینیا» کوبیدند و تنها هواپیمای چهارم بود که در مسیر واشنگتن، در ایالت پنسیلوانیا سرنگون شد و نتوانست مأموریت خود را به پایان برساند. در این حمله تروریستی ۱۵ تبعه سعودی، دو تبعه اماراتی، یک تبعه مصری و یک لبنانی شرکت داشتند و همگی عضو شبکه القاعده بودند که در آن زمان تحت حمایت طالبان قرار داشتند که بر افغانستان حکومت می‌کرد و اکنون و با گذشت ۲۰ سال از آن زمان، با خروج ناموفق آمریکا از افغانستان، این کشور بار دیگر از سوی افرادی اداره می‌شود که از مظنونان یا حامیان اصلی حمله ۱۱ سپتامبر هستند.