رشد ۷۰ درصدی مسكن در يك سال / آرزوی خرید خانه در تهران ۶۸ ساله شد
رشد ۷۰ درصدی مسكن در يك سال / آرزوی خرید خانه در تهران ۶۸ ساله شد
ایران نیوز 24:تازه‌ترین گزارش بانک مرکزی از تحولات مسکن پایتخت گویای کاهش ۱.۸ درصدی قیمت در اردیبهشت نسبت به فروردین و افزایش حدود ۷۰ درصدی متوسط قیمت هر مترمربع واحد مسکونی در اردیبهشت سال جاری نسبت به سال گذشته است.

تعداد معاملات نیز در ماه گذشته نسبت به فروردین ۸۸درصد افزایش و نسبت به اردیبهشت سال ۹۹ حدود ۶۵.۲ درصد کاهش داشته است. مناطق ۱۸ و ۱۷ به ترتیب با متوسط قیمت هر مترمربع واحد مسکونی ۱۱ میلیون و ۹۷۱ هزار تومان و ۱۴ میلیون و ۵۴۳ هزار تومان ارزان‌ترین مناطق تهران هستند. با وجود کاهش متوسط قیمت مسکن برای دومین ماه متوالی در سال جدید، ‌اما به نظر می‌رسد همچنان خانه‌دار شدن، رویایی بیش نباشد؛ چراکه درآمد و هزینه‌های زندگی در پایتخت فرصت پس‌انداز به افراد را نمی‌دهد یا فرد می‌تواند پس از دهه‌ها خانه خود را بخرد.

به عنوان مثال برای خرید خانه‌ای ۸۰ متری در منطقه ۱۸ حدود ۹۵۷ میلیون تومان پول مورد نیاز است. حداقل دریافتی نیروی باسابقه کار برای سال جاری سه میلیون و ۵۰۰ هزار تومان است که با فرض پس‌انداز یک‌سوم آن؛ پس از ۶۸ سال با فرض ثبات دستمزد و متوسط قیمت هر مترمربع واحد مسکونی، یک فرد در ارزان‌ترین محله پایتخت خانه می‌خرد. این در حالی است که امید به زندگی با استناد به گفته‌های رییس دبیرخانه شورای ملی سالمندان در مهر سال گذشته ۷۵ سال است؛ اگر افراد در جوانی به بازار کار وارد شوند، در بهترین حالت چند ماهی پیش از مرگ خود، صاحب خانه می‌شود.

بازار مسکن در ثبات؟

براساس آنچه بانک مرکزی منتشر کرده در ماه گذشته متوسط قیمت هر مترمربع واحد مسکونی به ۲۸ میلیون و ۷۹۶ هزار تومان رسید که تقریبا مشابه متوسط قیمت مسکن در بهمن ماه سال گذشته است. متوسط قیمت مسکن در اردیبهشت نسبت به فروردین ۱۴۰۰ و اسفند ۹۹۸ کاهشی ۱.۸ و ۴درصدی داشته است. از سوی دیگر معاملات در این بازار نیز تقریبا مشابه آن چیزی بود که در بهمن سال گذشته به ثبت رسید؛ ۳۹۳۸ معامله که نسبت به فروردین افزایشی ۱۸۴۴ فقره‌ای داشته که همچنان با ۱۱ هزار و ۳۱۰ معامله در اردیبهشت ۹۹ فاصله‌ای معنا‌دار دارد. این فاصله با خروج خریداران واقعی یا خانه اولی‌ها از بازار مسکن رخ داده است. آنهایی که از پس هزینه‌های خرید خانه حتی در مناطق ارزان تهران بر نمی‌آیند یا به حاشیه تهران یا به شهرهای دیگر کوچ کرده‌اند. با توجه به اختلاف ۷۲۲.۷درصدی میان متوسط قیمت هر مترمربع خانه و حداقل دریافتی یک فرد با سابقه کار، مصرف‌کنندگان واقعی توان خرید در این بازار را نداشته باشند و افزایش بیشتر قیمت‌ها، این بازار را در رکودی عمیق فرو برد که تا زمان بهبود قدرت خرید نیز از آن خارج نشود

گرانی در تمام مناطق

گزارش بانک مرکزی نشان می‌دهد که متوسط قیمت هر مترمربع واحد مسکونی در پایتخت در تمام مناطق نسبت به اردیبهشت سال ۹۹ افزایش داشته؛ برخی بیشتر و برخی کمتر. همچنان گران‌ترین مناطق یک و سه به ترتیب با متوسط قیمت هر مترمربع ۶۰ میلیون و ۲۱۶ هزار تومان و ۵۶ میلیون و ۵۶۰ هزار تومان هستند.در سوی دیگر منطقه ۱۸ با متوسط قیمت هر مترمربع ۱۱ میلیون و ۹۷۱ هزار تومان ارزان‌ترین محله تهران است. با وجود آنکه منطقه ۱۸ و ۱۷ ارزان‌ترین مناطق هستند اما تعداد معامله در منطقه ۵ بیشتر از سایرین است و از کل ۳۹۳۸ معامله، ۶۰۱ فقره برای این منطقه بوده است. منطقه ۲۰ با تعداد ۴۲ فقره معامله، کمترین میزان خرید و فروش را به نام خود به ثبت رساند و در رده سوم ارزان‌ترین مناطق تهران قرار داشت.

آنچه در دو ماهه ابتدای سال رخ داد

طی دو ماه فروردین و اردیبهشت سال جاری، معاملات مسکن در پایتخت ۶۰۳۲ و متوسط قیمت هر مترمربع واحد مسکونی نیز ۲۹ میلیون و ۵۹ هزار تومان اعلام شده است. این دو عدد نسبت به دو ماه ابتدای سال‌های ۹۹ و ۹۸ تغییراتی زیادی داشته‌اند، به گونه‌ای که تعداد معاملات نسبت به سال ۹۹ حدود ۵۱ و نسبت به سال ۹۸ ۶۱.۲ درصد کاهش داشته است. مهم‌ترین و تنها دلیل کاهش معاملات نیز افزایش متوسط قیمت هر مترمربع واحد مسکونی بود که در دو ماه نخست سال ۹۹ و ۹۸ به ترتیب ۱۶ میلیون و ۱۳۴ و ۱۱ میلیون و ۹۷۰ هزار تومان گزارش شده است. با مقایسه اعداد و ارقام می‌توان به این نتیجه رسید که در دو سال متوسط قیمت خانه افزایشی ۱۴۲ درصدی داشته است.

فاصله اجاره‌بها از قله آبان ۹۹

شاخص اجاره‌بها در شهر تهران و کل مناطق شهری نشان می‌دهد که در اردیبهشت سال جاری نسبت به اردیبهشت سال ۹۸ افزایشی ۳۲.۶ و ۳۶.۳ درصدی رخ داده که با توجه به بالا بودن رقم اما از قله آبان ماه فاصله گرفته و کاهش یافته است. با این وجود نمی‌توان از مشکلات شدید پیش آمده برای مستاجران به خصوص در شرایط کرونا به سادگی عبور کرد.

صاحبخانه شدن پیش از مرگ؟

براساس اعلام بانک مرکزی متوسط قیمت هر مترمربع واحد مسکونی در پایان سال ۹۹ حدود ۲۳ میلیون و ۸۶۵ هزار تومان رسید. از سوی دیگر گزارش مرکز آمار نشان داده که در سال ۹۸ دهک‌های دوم تا پنجم درآمدی، بین ۳۲ تا ۳۶درصد از درآمد خود را از طریق دستمزد و حقوق به دست می‌آورند. در حالی که برای سه دهک‌های بالایی درآمدی هشتم تا دهم، این نسبت بین ۱۷ تا ۲۱درصد است. بنابراین با افزایش قیمت خانه دهک‌های کم‌درآمدی و متوسط جامعه که بخش بیشتری از درآمد خود را از طریق حقوق و دستمزد به دست می‌آورند، ضربه بیشتری می‌بینند.

از سوی دیگر با استناد به حداقل دریافتی یک فرد با سابقه کار به اندازه سه میلیون و ۵۰۰ هزار تومان و با فرض اینکه متوسط قیمت هر مترمربع خانه در تهران بیشتر از ماه گذشته، ۲۸ میلیون و ۷۹۶ هزار تومان نشود، برای خرید خانه‌ای ۸۰ متری در محله‌های ارزان تهران باید ۹۵۷ تا یک میلیارد و ۱۶۳ میلیون تومان پول داشته باشد. این میزان پول حقوق ۲۲ و ۲۷ سال یک کارگر بدون اینکه از آن ریالی صرف کالاها یا خدمات دیگر کند. اما اگر نرخ پس انداز یک‌سوم درآمد باشد، در این صورت خرید خانه در ارزان‌ترین مناطق تهران ۶۸ و ۸۱ سال زمان می‌برد. این زمان برای خرید خانه در مناطق گران یک و سه به ترتیب ۱۱۴ و ۱۰۷ سال خواهد بود. به بیان دیگر متوسط زمان مورد نیاز برای خرید خانه در تهران بدون پس‌انداز و با حقوق کارگری، بین ۶۸ تا ۱۰۷ سال خواهد بود. گرچه در این مدت شاید عمر افراد کفاف ندهد.