کد مطلب: 14562| زمان انتشار: ۱۳۹۲/۷/۹ ۱۳:۳۹:۱۰| نسخه چاپی
خودرو لوکوموتيو صنايع يا گرانيگاه توسعه

خودرو لوکوموتيو صنايع يا گرانيگاه توسعه

خودرو - ايران نيوز24- علي مصريان: مي‌گويند و چه خوب مي‌گويند که «صنعت خودرو لوکوموتيو صنايع کشور» است. همين که موتور اين صنعت روشن شود به طرفه‌العيني چرخ هاي ساير صنايع نيز به راه مي‌افتند و در پي آن کشيده مي‌شوند؛ اما انحصار اين تحرک در صنعت، محدود کردن ظرفيت و توان اين صنعت است، صنعت خودرو مي‌تواند بيش از لوکوموتيو صنايع و حتي موتور توسعه در کشور قلمداد شود.

اندکي تامل در چند و چون اين صنعت که دردانه صنايع کشور است، به ما يادآور مي‌شود که اهميت نقش و تاثير صنعت خودرو را بايد بيش از مراتب ديگر دانست. صنعتي که در روزگار حرمان و رکود، بيش از 25 هزار ميليارد تومان گردش مالي در داخل خود دارد و با هيچ صنعت ديگري قابل قياس نيست. شايد از باب همين اهميت و شايستگي باشد که هر صبح و شام به ترکه نقد منصفانه و مغرضانه –از هر دري- نواخته مي‌شود و نسبت به آن حساسيت تام و تمامي وجود دارد! از ساير ويژگي‌هاي عمومي آن بايد گفت که هيچ صنعتي به اندازه صنعت خودرو نيست كه در سراسر كشور به اين شدت پراكنده باشد، چه به لحاظ واحدهاي خودروسازي و چه به لحاظ واحدهاي قطعه‌سازي. ايضا هيچ استاني نيست كه يك يا چند واحد قطعه‌سازي يا نمايندگي خدمات پس از فروش يا صنايع مرتبط با خودرو در آن نباشد. حال و روز صنعت فولاد نيز در كشور بدون صنعت خودرو قابل ارزيابي نيست، چنان‌چه خريد خودروسازان از اين بخش دلالت روشني بر اين ادعاست. البته در پتروشيمي هم همين مساله وجود دارد و اين سلسله تا صنعت لاستيک و پلاستيك، آلومينيوم و مس، نساجي و ديگر صنايع ادامه مي‌يابد.با اين مقدمه خلاف نيست اگر بگوييم براي صنايع و ساير بخش‌هاي زيربنايي در کشور نمي‌توان بدون برنامه‌ريزي براي صنعت خودرو، تصميم‌گيري كرد و صنعت خودرو قطعا فراتر از لوکوموتيو صنايع کشور است.تاکيد مي‌کنيم که صنعت خودرو در نگاهي کلان‌تر مي‌تواند موتور موثر و گرانيگاه توسعه در کشور قلمداد شود، دليلش شايد در نسبت آن با ساير شاخص‌هايي باشد که در توسعه، سنجه‌هاي محوري محسوب مي‌شوند. در ذيل اين عنوان به برخي از اين شاخص‌ها و تاثيري که از صنعت خودرو مي‌پذيرند، اشاره مي‌شود:

1- افزايش توليد خودرو و توسعه شهري: ترديدي نيست که دغدغه عمده در توسعه‌ شهري علاوه بر گسترش فضاهاي آموزشي، فرهنگي و رفاهي، ايجاد شريان‌هاي دسترسي آسان به عنوان يک زيرساخت است. زماني‌كه سالانه تيراژ توليد خودرو در کشور يک‌صد هزار دستگاه بود، در آن مقطع خود به خود مديران شهري دغدغه کم‌تري داشتند تا امروزي که سالانه بيش از يک ميليون خودرو در کشور توليد مي‌شود. حالا در کلان‌شهرها مساله‌اي به نام تعريض و توسعه خيابان‌ها، بزرگ‌راه‌ها و اتوبان‌هاي شهري و همچنين دسترسي‌هاي محلي به عمده‌ترين نگراني‌ها در ميان مديران شهري بدل شده است. رفع اين دغدغه زماني در ذهن آن‌ها شکل گرفت که با انبوه توليد و حرکت خودرو در شهر و شلوغي ناشي از آن مواجه شدند. حالا هم نمي‌توان شهري ساخت که در آن يکي از عمده‌ترين شاخص‌ها حجم تردد خودرو نباشد، اين‌گونه است که شريان‌سازي شهري دچار تحول مي‌شود و گسترش صنعتي که وظيفه‌اش ايجاد رفاه و ارتقاي سطح استاندارد در زندگي مردم است، سايه‌اش را بر سر ساير شوون مديريت شهري سنگين نگه‌ مي‌دارد.

2- توسعه راه‌ها و ترابري: توسعه راه‌هاي کشور و ارتباط بين شهرها نيز متناسب با افزايش توليد خودرو به دغدغه اساسي نهادها وسازمان‌هاي مربوطه بدل شده است. خواه اين توسعه براي جابه‌جايي انبوهي کالا يا خدمات باشد که بر خودروها سوارند، خواه براي تردد ميليون‌ها مردمي باشد که از اين وسيله براي جابه‌جايي بهره‌ مي‌برند. بستر توسعه راه‌ها، جاده‌ها و اتوبان‌هاي بين‌شهري براي تردد خودرو است و لامحال افزايش توليد و بهره‌مندي شهروندان از اين وسيله تاثير خود را بر سياست‌گذاري در توسعه اين بخش خواهد گذاشت؛ تاريخ مويد روشني بر اين ادعاست. از آغاز دوره پهلوي که طول راه‌هاي کشور از ۳۹۰۰ کيلومتر تجاوز نمي‌کرد، تا امروز که در کشور 200 هزار کيلومتر راه اصلي، فرعي و روستايي داريم، بي‌ترديد مبناي توسعه راه‌ها، تسهيل در تردد محصولات صنايع خودرويي بوده تا بتوانند امکان آسان‌ و ايمن‌تري براي جابه‌جايي‌ها باشند.

فراموش نکنيم که وقتي سخن از توسعه راه‌هاو خيابان‌ها و گذرگاه‌ها مي‌کنيم و آن را وابسته به افزايش توليد در صنعت خودرو مي‌دانيم، صنايع وابسته به آن نيز دچار تحول و دگرگوني مي‌شوند؛ يعني آن‌چه در ظاهر موجب گسترش راه‌ها و شريان‌هاي ارتباطي مي‌شود، تاثيري شگرف بر افزايش توليد در محصولات زيربنايي اين قسم مستحدثات خواهد گذاشت. گسترش صنعت سيمان، قير و آسفالت از مواردي است که در پيوستگي با گسترش شبکه راه‌سازي ارتقا يافته و توسعه پيدا مي‌کند.

3- توسعه پتروشيمي، بنزين و مشتقات نفتي: وابستگي محصولات ساير صنايع در کشور به مصرف صنعت خودرو در مقدمه بحث آمده است اما، تبديل نفت به فرآورده‌هاي نفتي و پتروشيمي براي مصرف شدن در فرآيند توليد خودرو شايد در مراحلي از عوامل موثر در توسعه صنعت نفت کشور باشد. اگر در وابستگي صنعت خودرو به صنايع فولاد شاهد مصرف مستقيم فراورده‌هاي محصولات فولاد در اين بخش هستيم، در بهره‌مندي صنعت خودرو از فرآورده‌هاي نفتي و محصولات پتروشيمي فرآيند پيچيده‌تري طي مي‌شود؛ به عبارت ديگر نفت و صنايع وابسته به آن براي آن‌که هم‌گام با صنعت خودرو خود را سازگار کنند، بايد مسيري طولاني‌تر طي کنند که اين راه، مسير توسعه اين بخش از صنعت نيز محسوب مي‌شود. ضمن اين‌که همان‌طور که پيش از اين اشاره شد حجم بهره‌مندي صنعت خودرو در فرآيند توليد و کيفي سازي آن، از توسعه صنايعي که محصولات پتروشيمي محسوب مي‌شود، به حدي فراتراست که نمي‌توان آن را ناديده گرفت. همچنين صنعت خودرو و نيازهاي آن موجب ارتقا در صنعت نفت کشور و زير مجموعه آن شده است، مثال آن هم، نياز به توليد بنزين در جريان افزايش مصرف آن به واسطه افزايش توليد خودرو است. تجربه‌اي که ساليان زيادي برآن نمي‌گذرد. ضمن اين‌که نياز به محصولات نفتي و پتروشيمي ضرورت توليد و توسعه در اين بخش‌ها را ايجاب خواهد کرد.

4- پيشرفت فناوري‌هاي نوين: گسترش و پيشرفت فناوري‌هاي نوين در جريان توليد با وجود انگيزه تقاضا قابل تصور است. به عبارت ديگر، نياز روزافزون به قطعات صنعتي خود به خود، تمايل به تغيير در سيستم‌هاي سنتي توليد و جايگزيني آن با امکانات و دستگاه‌هاي پيشرفته را موجب خواهد شد. نوسازي در چرخه توليد، حاصل رشد کمي و کيفي محصول است و اين نقطه روشني است که در ارزيابي از افزايش توليد در محصولات خودرويي کشور شاهد آن هستيم.

5- احياي محيط زيست و توسعه صنعت: پندار شايع همواره آن بوده که از خودرو به صفت آلايندگي ياد شود. تاريخ تحولات صنعتي در اين بخش که در سايه گسترش توليد بوده، امروزه کار را به جايي رسانده است که اين صنعت به عنوان پادزهري براي باورهاي گذشته محسوب مي‌شود، توسعه صنعت خودرو در دست‌يابي به فناوري‌هايي توفيق داشته که حالا مي‌تواند به واسطه آن، صفت آلايندگي را محو نمايد. بهره‌مندي از تکنولوژي روز و سازگار با محيط زيست، اين صنعت را بدل به ابزاري براي حفاظت و حراست از محيط زيست و ارتقاي شاخص توسعه آن کرده است. نوسازي ناوگان خودرويي در هر کشوري با بهره‌مندي از خودروهاي جديد که داراي فناوري توسعه‌يافته‌ اند، حاکي از آن است که توسعه صنعت خودرو مي‌تواند در بهبود بخشي به فضاي زندگي و محيط زيست نقش بسزايي ايفا کند .

6- اشتغال‌زايي به عنوان يک راهبرد: اشتغال‌زايي صفت دروني صنعت خودرو و مهم‌ترين شاخصي است که براي صنعت خودرو در هر کشوري مي‌توان برشمرد. اهميت اين بخش از ماجرا براي کشور ما که کشوري جوان و نيازمند بازار اشتغال است، شايد بيش از ساير کشورها باشد. در اوضاع و احوال اکنوني کشور، اين صنعت بيش از دوميليون شغل مستقيم و غيرمستقيم ايجاد کرده است. بدان معنا كه معيشت شش تا هشت ميليون نفر از جمعيت کشور وابسته به روشن بودن چراغ صنعت خودرو است. نکته‌اي که در تدوين راهبردهاي توسعه بايد مورد توجه ويژه قرار گيرد، تجربه‌اي است که در کشورهاي صاحب اين صنعت لحاظ شده است. شايان توجه آن‌که دولت‌مردان در کشورهاي توسعه يافته‌ که خود را صاحب اين صنعت مي‌دانند، شب سر راحت بر بالش نمي‌گذارند تا مشکلات و حوايج اين بخش از صنعت کشور خود را به نوعي حل کنند و شاهد آن هم حمايتي است که در زمان محدوديت‌هاي اقتصادي، دولت آمريکا از جنرال موتورز کرد.البته خود اين موضوع که کشورمان در شمار ممالک درحال توسعه است و ويژگي‌هاي فرهنگي آن مي‌تواند دامنه بحث و ظرفيت‌هاي آن را گسترش دهد به عنوان مثال ميزان توليد خودرو در تناسب با جمعيت، همچنين ويژگي فرهنگي و اجتماعي کشور و نگاهي که مردم به اين کالا دارند به اضافه بسياري از شاخص‌هاي ديگر که در اين مجال فرصت پرداختن به آن نيست، شاکله و هياتي را پديد مي‌آورد که با ملاحظه آن بايد اين صنعت را وسيع‌تر و بزرگ‌تر از آن‌چه مشهور است، در شمار آورد. بي‌ترديد اين صنعت بيش از آن است که تنها لوکوموتيو صنايع کشور محسوب شود، صنعت خودرو و گسترش و توجه به آن مي‌تواند عنصري محوري در توسعه کشور تلقي شود که اين خود شرط و شروطي دارد.نگاهي بر فراز و فرودهايي که اين صنعت از سر گذرانده و مرور کارنامه آن، حاکي از آن است که باوجود برخي مسايل و مشکلات، اين صنعت واجد شايستگي براي توجه بيش از پيش است. صنعت خودرو در گذر از آزمون تحريم‌هاي خارجي و داخلي توانسته خود را حفظ کند و توفيقاتي نيز به دست آورد، چنين ظرفيت و امکاني قابل ملاحظه است و اين انتظار را ايجاد مي‌کند که در کلان سياست‌گذاري و تصميم‌گيري‌هاي اقتصادي با برنامه‌ريزي همه جانبه و صحيحي، شاهد پيشرفت و توسعه اين صنعت در کشور باشيم.بنابراين مي توان از موارد فوق نتيجه اي مهم دريافت كرد كه «صنعت خودرو تنها لوکوموتيو صنايع كشور نيست بلكه صنعت خودرو لوکوموتيو توسعه كشور است.»

* علي مصريان مدير ارتباطات و اموربين الملل گروه صنعتي ايران خودرو

کلید واژه ها: علي مصريان صنعت خودرو
کد مطلب: 14562| زمان انتشار: ۱۳۹۲/۷/۹ ۱۳:۳۹:۱۰| نسخه چاپی
:: نقل و نشر مطالب با ذکر نام منبع بلامانع است ::
طراحی و تولید : دلتا وب